Het zal bekend zijn dat het Haagse stroomnet niet berekend is op de gegroeide en nog steeds groeiende vraag naar elektriciteit. Denk alleen al aan het enorm toegenomen aantal elektrische auto’s en fietsen, elektrisch koken en verwarmen. Duurzame energiebronnen zoals zon en wind zijn niet altijd op afroep beschikbaar. Of ze veroorzaken zo hun eigen overlast voor het net. Voorlopig blijven huishoudens buiten de gevarenzone, maar er zijn al heel veel bedrijven die zitten te wachten op een aansluiting.
Congestie
Netbeheerder Stedin luidde al in februari 2025 de noodklok en verzocht via zijn whitepaper ‘Toekomstbestendige flexibiliteit in het elektriciteitssysteem’ aan de overheid om mee te denken over de mogelijkheden om het te verwachten capaciteitstekort op te vangen. In heel Den Haag treedt namelijk een zogenoemde ‘gelaagde congestie’ (zeg maar piekbelasting) op, wat wil zeggen dat behalve het grote stroomnet (hoogspanning), dat al vol zat, nu ook op het lokale Haagse net de situatie problematisch wordt. Stedin concludeert dat het niet mogelijk zal zijn om op de huidige manier aan de toenemende vraag naar elektriciteit tegemoet te blijven komen; er zal een flexibeler systeem nodig zijn om pieken op te vangen. Dat wil zeggen dat wordt onderzocht hoe grootverbruikers op piekmomenten minder stroom kunnen gaan gebruiken, zodat er ruimte komt op het net.
Enorme opgave
Stedin werkt in onze wijk al aan het vergroten van de capaciteit van de stations aan de Cartesiusstraat en de De Constant Rebecquestraat. Het zijn miljoeneninvesteringen. Een elektriciteitsstation is een groot gebouw waar elektriciteit van hoge spanning naar middenspanning wordt omgezet en dat de elektriciteit verdeelt naar kleinere elektriciteitshuisjes in de stad. Met name laatstgenoemde station moet zich voorbereiden op congestie, daarom is vervanging extra urgent. Een lastige opgave overigens: er is weinig fysieke ruimte, dus het is werken op een postzegel. Het verzwaren van het elektriciteitsnet is een enorme opgave, waarvan bewoners ongetwijfeld last zullen ondervinden; er zullen bijvoorbeeld zwaardere kabels aangelegd worden en er moeten 530 nieuwe elektriciteitshuisjes bijkomen. In enkele wijken wordt hier in 2026 al mee begonnen; wanneer het Regentesse- en Valkenboskwartier aan de beurt is, is op dit moment nog niet bekend.
Gevolgen voor de bouw en energietransitie
Bij de bouw van woningen heeft netcongestie met name gevolgen bij appartementencomplexen. Hier zijn grootverbruikaansluitingen nodig voor diverse installaties. En daarnaast vaak ook voor bedrijven en andere functies die onder de woningen komen, zoals een buurtcentrum of een bibliotheek. Voor woningbouwprojecten biedt maatwerk soms mogelijkheden om projecten toch door te laten gaan binnen de bestaande netcapaciteit.
Voor de energietransitie zijn er vooral gevolgen voor de ontwikkeling van nieuwe, schone energiebronnen, zoals geothermie- en aquathermiebronnen en voor de ontwikkeling van warmtenetten. Individuele oplossingen zoals (hybride) warmtepompen met een kleinverbruikaansluiting blijven wel mogelijk.
Uitbreiding elektriciteitsnet
Veel ontwikkelingen zullen echter pas door kunnen gaan als het elektriciteitsnet is uitgebreid. Dat is tussen 2034-2036. De planning hangt ook af van hoe snel er ruimte wordt gevonden voor nieuwe elektriciteitsstations en kabels. Hiervoor werkt de gemeente intensief samen met de netbeheerders.
Huishoudens kunnen helpen
In de tussentijd vraagt Stedin aan de ‘kleine’ consument om zijn steentje bij te dragen om congestie zoveel mogelijk te voorkomen. Door zo weinig mogelijk elektriciteit te gebruiken tussen 16.00 en 21.00 uur (in de winter). Of om elektriciteit te gebruiken als de zon flink schijnt, zodat de door de zon opgewekte elektriciteit goed benut wordt. Misschien helpt het iets.
Foto: Anneke de Graaf
