Arbeiderswoningen zoals zelden gebouwd
In een vorig artikel verschenen in oktober 2024, stond de bouw van het blok in de Celsiusstraat uit 1921 door architect Verschoor centraal. Maar met de oplevering daarvan was de vraag naar arbeiderswoningen verre van opgelost. De Haagse Woningvereniging 1854 ontwikkelde daarom het laatste deel van de door haar aangekochte terreinen, en in 1926 kwam een bouwplan van architect Dirk Roosenburg (1880-1968) gereed.
Opmerkelijke keuze
De keuze voor Dirk Roosenburg was opmerkelijk, want deze stond bekend als een dure architect die niet op zijn ontwerpen wenste te bezuinigen. In 1925 en 1926 werden er in opdracht van Pieter Peereboom, opzichter van Roosenburg, berekeningen gedaan naar de belasting van de vloeren, ijzeren balken en de toepassing van betonconstructies op de beoogde locatie. Roosenburg stelde aan het bestuur van Woningvereniging 1854 hoge eisen. Alleen de beste materialen mochten gebruikt worden en zijn salaris was bepaald niet bescheiden. Het bestuur ging in het voorjaar van 1927 akkoord met zijn ontwerp van 65 woningen, bestaande uit 24 benedenwoningen, 39 bovenwoningen en 2 winkelpanden in de Noorderbeekstraat. De woonhuizen werden gebouwd in de De Réamurstraat (2-66) en de Celsiusstraat (1-61).
Indeling
De benedenwoningen hadden een woonkamer die varieerde van 15-18 m2, een kleine kamer en twee slaapkamers. Daarnaast was er een voortuintje met ligusterhagen en een achtertuin waar een bergplaats stond. De bovenwoningen met dakkapel en balkon hadden op zolder de bergruimte en extra slaapkamers. Verschillende woningen hadden tevens een radio-ontvangstinstallatie op het dak, wat een noviteit was. Doucheruimtes kenden de woningen nog niet, die werden pas eind jaren ’60 geïnstalleerd.
Vertraging in de bouw door staking
Met een begroting van f 430.000, een bedrag dat grotendeels geleend werd van de Nutsspaarbank, werd het werk in 1927 aanbesteed aan de bekende aannemersfamilie Hartman, gevestigd aan het Valkenbosplein 21.
De huren voor de benedenwoningen werden berekend op f 7,50 per week en f 7,00 voor de bovenwoningen. Net als bij het vorige project van Woningvereniging 1854 was de animo voor deze woningen groot. Zonder een oproep te doen, waren er in 1927 al 170 inschrijvingen. De bouw startte in juni 1927 en in het najaar van 1928 waren alle woningen in gebruik genomen. Dat gebeurde met een vertraging van enkele maanden als gevolg van een grote staking van de schilders en loodgieters, die een flinke derving betekende door het huur- en renteverlies. Het bestuur van 1854 besloot geen represailles te nemen tegen de stakers, maar men vond de staking een schande omdat het de belangen van de arbeiders (de huurders) schaadde.
Fors verlies voor aannemer
Het complex werd “gebouwd en afgewerkt op een wijze zoals zulks bij arbeiderswoningen zelden voorkomt”, constateerde het bestuur trots. Hierdoor kende het project wel een grote verliezer. De aannemingssom werd namelijk ver overschreden, omdat de inkoop van de dure materialen niet goed berekend was. Voor de firma Hartman betekende dat een fors verlies van f 52.000 op het project. Roosenburg voelde zich bezwaard en wilde de aannemer compenseren. Het bestuur van 1854 kwam Hartman uiteindelijk met f 10.000 tegemoet. De solide woningen bleven decennia in bezit van Woningvereniging 1854. Eind vorige eeuw werden ze verkocht aan vastgoedspeler Metterwoon. Achteraf had men spijt van deze beslissing.
Foto-onderschrift bovenste foto Opzichters Gerrit Jan Alink (Woningverenging 1854) en de besnorde Pieter Peereboom (bureau Roosenburg) op de bouwplaats in 1928. Foto: archief Woningvereniging 1854
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.