Laat je mondkapje niet slingeren, denk aan de dieren en de natuur

De coronacrisis levert nieuw zwerfafval op. Steeds vaker liggen mondkapjes en plastic handschoenen op straat en in de natuur. Ze horen er niet thuis. Dieren kunnen erin verstrikt raken. “Het wachten is op het eerste slachtoffer.” Gooi corona-afval daarom altijd in de afvalbak of gooi het thuis weg.

Boswachters en veegploegen treffen regelmatig beschermingsmiddelen aan in de straten van de stad en in mindere mate in het groen. Nu het kabinet Nederlanders dringend adviseert mondkapjes te dragen in publieke ruimten, gemeentehuizen, musea, winkels, vliegvelden et cetera en het verplicht is in het openbaar vervoer, is de vrees dat het corona-afval toeneemt. Het gebruik van een mondkapje is een van de maatregelen om het coronavirus onder controle te krijgen.

Nieuw fenomeen

“Dit zwerfafval is een nieuw fenomeen dat we voor de coronacrisis niet kenden”, zegt boswachter Erwin Hemelop van gemeente Den Haag. “In de natuur valt het aantal weggegooide beschermingsmiddelen gelukkig mee. Wandelaars of fietsers hoeven in de buitenlucht geen mondkapje te dragen en genieten vaak bewust van het groen. De paar die we aantroffen, zijn vast uit een jas- of broekzak gevallen. In de verharde gebieden zien we wel meer corona-afval.”

‘Het wordt meer en meer en meer’

Richard Maliekhadien, mentor van het veegbedrijf van gemeente Den Haag, maakt met zijn medewerkers elke ochtend en middag een schoonmaakronde in de stad. “Wegwerpmondkapjes, tissues, dunne plastic handschoenen. Het wordt steeds meer en meer en meer. Op de stoep, pleintjes, bus- en tramhaltes… overal zo’n beetje waar mensen langslopen. Mensen worden nonchalant en gooien het helaas gewoon op straat”, zegt Richard.

Hij vreest dat het de komende maanden erger wordt. “Zodra het kouder wordt, hebben we normaal juist minder zwerfvuil, maar door corona hebben we het druk. Zolang er geen vaccin is, blijft het zo. Mondmaskers verteren niet makkelijk. Als wij ze niet weghalen, kunnen ze jaren liggen. Ik zeg tegen de ploeg: ‘Raap het niet met je handen op, gebruik een grijper.’ Die ontsmetten we daarna goed. We gaan extra voorzichtig te werk.”

 

Beschermingsmiddelen horen, net als ander afval, niet op straat en in de natuur thuis. Vissen, egels, honden, katten en vogels – eigenlijk alle dieren – kunnen het plastic per ongeluk eten of kunnen verstrikt raken in de elastieken hengsels van een wegwerpmondkapje. “We hebben al een paar keer nieuwsgierige meeuwen bij een mondkapje weggejaagd”, zegt Richard.

Hoe meer mensen hun mondkapje op straat gooien, hoe groter de kans dat dieren er last van krijgen, zeggen de boswachter, de mentor van de veegploeg en ook Sharon Lexmond, medewerker van Vogelopvang De Wulp in Den Haag. Ze houdt haar hart vast, omdat het levensgevaarlijk kan zijn voor vogels.  “Het is wachten op het eerste dierlijke slachtoffer. In Amsterdam is al een meeuw verstrikt geraakt in een mondmasker. En ook in Nijmegen is al een verstrikte vogel geholpen”, weet Sharon.

 

Hulp aan vogels

De vogelopvang helpt 10.700 vogels per jaar, waarvan twee per week die door zwerfafval ziek, verzwakt of gewond raken. “Denk aan eenden die hun snavel niet kunnen sluiten door het oppikken van een plastic ring (van een plastic flesje) of een meerkoet bij wie de tong afsterft door een vislijn. We zien ook zwanen die een vishaak met aas eten of boerenzwaluwen die aan een vliegenstrip vastplakken. Zo kan ik nog even doorgaan”, zegt Sharon.

Gooi afval in de afvalbak

Zwerfafval hoort niet op straat en in het groen. Gooi daarom afval, ook wegwerpmondkapjes en plastic handschoenen, weg in een afvalbak. Of neem het afval mee naar huis om het thuis weg te gooien. “Daar zouden heel veel dieren mee zijn geholpen”, zegt Sharon. “En wij ook hoor. Samen houden we onze stad schoon”, zeggen Richard van het veegbedrijf en boswachter Erwin.

Samen houden we de stad schoon
Meer weten over het schoonhouden van onze stad? Kijk eens op Schoon doen we gewoon, een campagne van gemeente Den Haag. De campagne vertelt de verhalen van al die mensen die bezig zijn om te stad schoon te houden. Veel van deze verhalen kun je lezen op de site Haagse Handen; veel Haagse Handen maken licht werk en een prettige buurt om in te wonen. Haagse Handen liep voor dag en dauw mee met de schoonmaakploeg.

Dieren in nood?

Heeft u een zieke, verzwakte of gewonde vogel gevonden? Kijk dan bij EHBO voor vogels of belt u dan de Vogelopvang De Wulp op 070-323 15 68 om advies te vragen.

De Dierenambulance helpt 24 uur per dag, 7 dagen per week, zieke, gewonde en zwervende dieren. De Dierenambulance is bereikbaar op 070-328 28 28.

Tekst: Merijn van Grieken